Από την 1η Απριλίου 2027 ο νόμιμος κατώτατος μισθός στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθεί από 920 σε 960 ευρώ μικτά τον μήνα, για να φτάσει τα 1.000 ευρώ μικτά την 1η Ιανουαρίου 2028. Για νεοπροσλαμβανόμενο χωρίς προϋπηρεσία, επίσημες εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν στον ελληνικό Τύπο τοποθετούν το καθαρό όφελος στα 39 ευρώ τον μήνα από τον Απρίλιο 2027 και στα 74 ευρώ τον μήνα έως τον Ιανουάριο 2028.

Η αύξηση μοιάζει γενναιόδωρη, όμως σε πραγματικούς όρους η εικόνα είναι πιο ισχνή. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2027 προβλέπει ονομαστική αύξηση των αποδοχών ανά μισθωτό κατά 3,9% το 2027, από 3,7% το 2026, αλλά μόλις 1,4% σε πραγματικούς όρους. Οι εργοδότες, από την πλευρά τους, επωμίζονται υψηλότερο μισθολογικό κόστος χωρίς καμία αντισταθμιστική μείωση εισφορών.

Η απόκλιση αυτή έχει σημασία για όποιον σχεδιάζει το προσωπικό του στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το ΕΡΓΑΝΗ, περίπου ένας στους τρεις μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα αμείβεται με λιγότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα, γεγονός που φέρνει μεγάλο μέρος των θέσεων εισαγωγικού επιπέδου και επιχειρησιακών ρόλων άμεσα εντός του πεδίου της αλλαγής.

Τι αλλάζει και πότε

Το ποσό των 960 ευρώ αποτελεί το βασικό σενάριο του Υπουργείου Οικονομικών και όχι οριστική απόφαση: η ακριβής κατανομή για τον Απρίλιο 2027 δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Το βήμα του Ιανουαρίου 2028 στα 1.000 ευρώ ολοκληρώνει την πορεία, ενώ από το 2028 η κυβέρνηση σχεδιάζει νέο μηχανισμό καθορισμού του κατώτατου μισθού, πιο στενά συνδεδεμένο με αντικειμενικούς οικονομικούς δείκτες.

Η αύξηση δεν περιορίζεται στη μισθοδοσία. Μαζί της κινούνται και αρκετά επιδόματα που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό, όπως το επίδομα ανεργίας, η ειδική παροχή μητρότητας, το επίδομα γονικής άδειας και το εποχικό επίδομα. Για τα τμήματα HR, αυτό είναι κρίσιμο όταν συμβουλεύουν το προσωπικό για τον προγραμματισμό αδειών και όταν αποτιμούν τις θεσμοθετημένες παροχές.

Ο δημόσιος τομέας κινείται παράλληλα. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, οι αποδοχές στο Δημόσιο αυξάνονται κατά 40 ευρώ μικτά από τον Απρίλιο 2027 και κατά άλλα 40 ευρώ από τον Ιανουάριο 2028. Από τον Δεκέμβριο 2027, περίπου 720.000 δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν επίσης δώρο Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, δηλαδή 257 έως 389 ευρώ καθαρά, που θα καταβληθεί στις 16 Δεκεμβρίου. Για τους ιδιώτες εργοδότες που διεκδικούν το ίδιο προσωπικό εισαγωγικού επιπέδου, το Δημόσιο γίνεται ολοένα πιο ορατό σημείο αναφοράς.

Οι αριθμοί της μισθοδοσίας: οι εργαζόμενοι κερδίζουν, οι εργοδότες πληρώνουν περισσότερα

Από την 1η Απριλίου 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Ολόκληρη η μείωση αφορά το μερίδιο του εργαζομένου στην εισφορά ανεργίας υπέρ ΔΥΠΑ, το οποίο πέφτει από 1,20% σε 0,70%. Το μερίδιο του εργοδότη παραμένει στο 1,20%.

Έτσι, οι συνολικές εισφορές του εργαζομένου μειώνονται από 13,37% σε 12,87%, ενώ ο συντελεστής του εργοδότη μένει αμετάβλητος στο 21,79%. Στην πράξη, η μείωση αφήνει στον εργαζόμενο περίπου 5 ευρώ περισσότερα τον μήνα ανά 1.000 ευρώ ασφαλιστέων αποδοχών, πριν από τον φόρο εισοδήματος. Σε 14 καταβολές τον χρόνο, αυτό σημαίνει περίπου 70 ευρώ ετησίως για μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, 105 ευρώ για 1.500 ευρώ και 140 ευρώ για 2.000 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος το αναλαμβάνει το κράτος: 163 εκατ. ευρώ το 2027 και 218 εκατ. ευρώ το 2028.

Οι επιχειρήσεις δεν έχουν άμεσο όφελος. Το συνολικό μηνιαίο κόστος εργοδότη για έναν εργαζόμενο με κατώτατο μισθό ανέρχεται σε περίπου 1.169 ευρώ με μικτές αποδοχές 960 ευρώ και σε περίπου 1.218 ευρώ με 1.000 ευρώ μικτά. Πολλαπλασιασμένο σε ένα μεγάλο προσωπικό πρώτης γραμμής ή επιχειρησιακών λειτουργιών, το βήμα του 2028 γίνεται ουσιαστικό κονδύλι στον προϋπολογισμό προσωπικού σας.

Σε βάθος χρόνου η εικόνα είναι ευνοϊκότερη για τους εργοδότες απ' ό,τι υποδηλώνει το μέτρο του 2027. Οι συνολικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται από 40,56% το 2019 σε 34,66% το 2027, δηλαδή κατά 5,9 μονάδες, με το εργοδοτικό μερίδιο να υποχωρεί από 24,81% σε 21,79% και το μερίδιο του εργαζομένου από 15,75% σε 12,87% την ίδια περίοδο. Η ρύθμιση του 2027 απλώς δεν αποδίδει τίποτα από την τελευταία μείωση στην πλευρά του εργοδότη.

Οι τριετίες πολλαπλασιάζουν την έκθεση

Ο κατώτατος μισθός είναι το κατώτατο όριο, όχι το συνολικό κόστος. Οι θεσμοθετημένες προσαυξήσεις προϋπηρεσίας, οι γνωστές τριετίες, επανενεργοποιήθηκαν την 1η Ιανουαρίου 2024. Προσθέτουν 10% για κάθε τριετία υπηρεσίας, έως τρεις τριετίες (30%). Υπολογίζεται η υπηρεσία που έχει συμπληρωθεί πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Με κατώτατο μισθό 960 ευρώ, οι μικτές αποδοχές φτάνουν τα 1.056 ευρώ με μία τριετία, τα 1.152 ευρώ με δύο και τα 1.248 ευρώ με τρεις. Όταν ο κατώτατος φτάσει τα 1.000 ευρώ το 2028, εργαζόμενος με τρεις τριετίες θα λαμβάνει 1.300 ευρώ μικτά. Σε επίσημο παράδειγμα, ένας 34χρονος με τρεις τριετίες περνά από περίπου 959 ευρώ καθαρά σε 999 ευρώ τον Απρίλιο 2027 και σε περίπου 1.035 ευρώ τον Ιανουάριο 2028.

Για το HR, ο κίνδυνος βρίσκεται στα αρχεία. Η προϋπηρεσία εξαρτάται από ιστορικό απασχόλησης που μπορεί να περιλαμβάνει προηγούμενους εργοδότες και περιόδους πριν από το 2012, οπότε τα ελλιπή αρχεία μεταφράζονται απευθείας σε λάθη μισθοδοσίας. Κάθε αύξηση του κατώτατου ανεβάζει επίσης τις αποδοχές που συνδέονται με τις τριετίες, κάτι που μπορεί να συμπιέσει τη διαφορά ανάμεσα στις εισαγωγικές βαθμίδες και στους ρόλους αμέσως πάνω από αυτές.

Τι θα νιώσει πραγματικά το προσωπικό σας

Τα ονομαστικά κέρδη είναι ορατά· τα κέρδη αγοραστικής δύναμης όχι. Ένας νέος εργαζόμενος χωρίς προϋπηρεσία περνά από περίπου 797 ευρώ καθαρά σε 836 ευρώ τον Απρίλιο 2027 και σε περίπου 871 ευρώ τον Ιανουάριο 2028. Το υπουργείο εκτιμά ότι ένας 23χρονος χωρίς προϋπηρεσία κερδίζει 414 ευρώ καθαρά μέσα στο 2027 και περίπου 1.040 ευρώ μέσα στο 2028. Με προβλεπόμενη πραγματική αύξηση αποδοχών 1,4%, πολλοί εργαζόμενοι θα δουν τη διαφορά στη μισθοδοσία χωρίς να αισθανθούν ουσιαστικά καλύτερα.

Αυτή η απόσταση ανάμεσα σε αριθμούς και αίσθηση επηρεάζει τις συζητήσεις διακράτησης προσωπικού και στις υψηλότερες βαθμίδες. Περίπου 900.000 εργαζόμενοι αμείβονται με περισσότερα από 1.500 ευρώ τον μήνα και περίπου 250.000 με 2.000 έως 3.000 ευρώ. Για αυτούς, η μείωση των εισφορών είναι μικρή: επίσημο παράδειγμα δείχνει έναν 40χρονο με 3.000 ευρώ μικτά και ένα παιδί να περνά από 2.109 σε περίπου 2.119 ευρώ καθαρά. Σε αυτό το επίπεδο, η διαπραγμάτευση αποδοχών θα στηρίζεται στα δεδομένα της αγοράς και όχι στις θεσμοθετημένες αυξήσεις.

Οι οικογενειακές συνθήκες θα διευρύνουν το εύρος των αποτελεσμάτων μέσα στο προσωπικό σας. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι γονείς τριών παιδιών έχουν μηδενικό φορολογικό συντελεστή για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Σε επίσημο παράδειγμα, ένας 45χρονος με τρία παιδιά και μικτές αποδοχές 2.000 ευρώ βλέπει τις καθαρές αποδοχές του να αυξάνονται από 1.621 σε 1.733 ευρώ τον Ιανουάριο 2027 και σε περίπου 1.743 ευρώ από τον Απρίλιο. Δύο εργαζόμενοι με τις ίδιες μικτές αποδοχές μπορεί να δουν πολύ διαφορετικές μεταβολές στα καθαρά τους, κάτι που αξίζει να εξηγηθεί με σαφήνεια στην ενημέρωση για τις αποδοχές.

Η αγορά των εξωτερικών συνεργατών κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Περίπου 1,4 εκατ. ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι αντιμετωπίζουν υψηλότερες εισφορές, με τη μηνιαία εισφορά της πρώτης κατηγορίας να αυξάνεται από 250,77 σε περίπου 260 ευρώ. Αν ο οργανισμός σας βασίζεται σε εξωτερικούς ειδικούς, αναμένετε ότι ορισμένοι θα αναθεωρήσουν τις χρεώσεις τους το 2027.

Πέντε κινήσεις για τα τμήματα HR που προϋπολογίζουν το 2027 και το 2028

• Σχεδιάστε δύο σενάρια. Προϋπολογίστε τα 960 ευρώ από τον Απρίλιο 2027 ως βασικό σενάριο, με ανάλυση ευαισθησίας για διαφορετική τελική κατανομή, και ενσωματώστε το βήμα των 1.000 ευρώ στον σχεδιασμό του 2028, με πλήρες κόστος εργοδότη περίπου 1.169 και 1.218 ευρώ ανά εργαζόμενο με κατώτατο μισθό τον μήνα.
• Ελέγξτε τώρα τα αρχεία προϋπηρεσίας. Επιβεβαιώστε τις περιόδους υπηρεσίας πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 και μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 για κάθε εργαζόμενο που επηρεάζεται, ώστε οι τριετίες να εφαρμοστούν σωστά από την πρώτη μισθοδοσία.
• Εξετάστε τη συμπίεση των μισθολογικών κλιμακίων. Ελέγξτε αν το όριο των 1.000 ευρώ και οι αποδοχές που συνδέονται με τις τριετίες περιορίζουν τη διαφορά ανάμεσα στις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου και στους προϊσταμένους πρώτης γραμμής, και αποφασίστε πού θα την αποκαταστήσετε.
• Μιλήστε με καθαρά, όχι με μικτά. Δείξτε στους εργαζόμενους τι σημαίνει η αλλαγή για τις καθαρές τους αποδοχές, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εισφορών κατά 0,5 μονάδα, ώστε ένα μικρό πραγματικό κέρδος να γίνει κατανοητό και όχι να προκαλέσει δυσαρέσκεια.
• Ελέγξτε τις συμβατικές διασυνδέσεις. Εξετάστε κάθε συλλογική σύμβαση ή εσωτερική μισθολογική κλίμακα που συνδέεται με τον νόμιμο κατώτατο μισθό και παρακολουθήστε τον νέο μηχανισμό καθορισμού του 2028 καθώς θα γίνονται γνωστές οι λεπτομέρειες.

Τα βήματα του 2027 και του 2028 ανεβάζουν το κατώτατο όριο, αλλά ενισχύουν ελάχιστα την πραγματική αγοραστική δύναμη και αφήνουν στους εργοδότες ολόκληρο το κόστος της αύξησης. Οι οργανισμοί που είναι καλύτερα προετοιμασμένοι να το απορροφήσουν είναι εκείνοι που προϋπολογίζουν έγκαιρα, διατηρούν ακριβή στοιχεία προϋπηρεσίας και εξηγούν τους αριθμούς με ειλικρίνεια. Ο συνδυασμός των θεσμοθετημένων ποσών με όσα αναφέρουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι μέσω των αξιολογήσεων εργοδοτών και των μισθολογικών δεδομένων στο wherewework σάς δίνει πιο καθαρή εικόνα για το πού θα συγκεντρωθεί στη συνέχεια η πίεση στη διακράτηση προσωπικού.