Στέλνετε μια αίτηση και λαμβάνετε απόρριψη μέσα σε λίγα λεπτά. Ή οι βαθμολογίες σας στις βάρδιες πέφτουν, ένα dashboard σας χαρακτηρίζει μη αποδοτικό και στο ημερολόγιό σας εμφανίζεται μια συνάντηση για τη σύμβασή σας. Και στις δύο περιπτώσεις, το εύλογο ερώτημα είναι: το εξέτασε πράγματι κάποιος άνθρωπος ή αποφάσισε το λογισμικό;

Η Ελλάδα θέλει αυτό το ερώτημα να έχει σαφή απάντηση. Το Υπουργείο Εργασίας ετοιμάζει νομοσχέδιο που θα καθιστά υποχρεωτική την ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις που λαμβάνονται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις απολύσεις, και θα απαιτεί διαφάνεια ως προς τα κριτήρια που χρησιμοποιεί ένας αλγόριθμος, σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική.

Δείτε τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής, τι μπορεί να σημαίνει για εσάς και τι μπορείτε να κάνετε ήδη από σήμερα.

Τι θα αλλάξει το νομοσχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη

Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε το νομοσχέδιο με βάση μια απλή αρχή. Όπως δήλωσε, πρέπει να υπάρχουν «κανόνες για το πώς ακριβώς λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη». Δύο στοιχεία ξεχωρίζουν από τα δημοσιεύματα:

• Άνθρωπος στη διαδικασία. Μια κρίσιμη εργασιακή απόφαση που λαμβάνεται με τη βοήθεια AI, όπως μια απόλυση, θα πρέπει να εποπτεύεται από άνθρωπο και να μην αφήνεται αποκλειστικά στο σύστημα.
• Διαφάνεια στα κριτήρια. Οι εργοδότες θα πρέπει να γνωστοποιούν τα κριτήρια που εφαρμόζει ένας αλγόριθμος, κάτι που έχει σημασία αν θελήσετε ποτέ να κατανοήσετε ή να αμφισβητήσετε ένα αποτέλεσμα.

Χρειάζονται ρεαλιστικές προσδοκίες. Τα δημοσιεύματα δεν παρουσιάζουν ακόμη το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου, ποιους εργοδότες αφορά ή πότε θα τεθούν σε ισχύ οι κανόνες. Το αν τα εργαλεία αξιολόγησης βιογραφικών και οι αυτοματοποιημένες βαθμολογίες απόδοσης θα υπαχθούν στην ίδια υποχρέωση θα εξαρτηθεί από την τελική διατύπωση. Μέχρι να ψηφιστεί, αντιμετωπίστε το ως κατεύθυνση και όχι ως δικαίωμα που μπορείτε να επικαλεστείτε.

Γιατί οι αλγόριθμοι στη δουλειά σάς αφορούν ήδη

Το λογισμικό που παρακολουθεί, βαθμολογεί και κατατάσσει εργαζόμενους δεν αποτελεί πλέον περιθωριακή πρακτική. Στοιχεία που επικαλείται το newmoney.gr δείχνουν ότι το 74% των εργοδοτών στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί εργαλεία διαδικτυακής παρακολούθησης, ενώ μόνο το 53% των εργαζομένων δηλώνει ότι ο εργοδότης του χρησιμοποιεί τέτοιο λογισμικό. Η απόκλιση αυτή υποδηλώνει ότι πολλοί παρακολουθούνται χωρίς να το αντιλαμβάνονται πλήρως.

Το ανθρώπινο κόστος είναι επίσης μετρήσιμο. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 56% των εργαζομένων που παρακολουθούνται δηλώνει ότι η παρακολούθηση τους προκαλεί άγχος ή ανησυχία. Και η σύνδεση της AI με την απώλεια θέσεων εργασίας δεν είναι πλέον θεωρητική: από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2026 καταγράφηκαν 112.713 περικοπές θέσεων που αποδίδονται στην τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το newmoney.gr.

Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν αφορά την Ελλάδα, ενώ το νομοσχέδιο δεν απαγορεύει την παρακολούθηση ή την αυτοματοποίηση. Στοχεύει στη στιγμή όπου μια βαθμολογία μετατρέπεται σε συνέπεια για τη θέση σας. Εκεί η έγκριση από έναν άνθρωπο, και μια εξήγηση που μπορείτε να διαβάσετε, κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά.

Πώς εντάσσεται στους κανόνες της ΕΕ

Η Ελλάδα δεν κινείται στο κενό. Ο Κανονισμός της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) ήδη θέτει όρια που ισχύουν για τους εργοδότες σε όλη την Ένωση. Όπως σημειώνει το newmoney.gr, απαγορεύει κατά κανόνα τα συστήματα AI που επιχειρούν να αναγνωρίσουν συναισθήματα στον χώρο εργασίας, οπότε λογισμικό που ισχυρίζεται ότι «διαβάζει» τη διάθεσή σας σε μια βιντεοκλήση ή στο γραφείο ουσιαστικά αποκλείεται.

Οι κυρώσεις είναι σχεδιασμένες για να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη: τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν τα 35 εκατ. ευρώ για απαγορευμένες πρακτικές και τα 15 εκατ. ευρώ για άλλες παραβάσεις. Το ελληνικό νομοσχέδιο θα προσθέσει ένα εθνικό επίπεδο, εστιασμένο στις αποφάσεις που επηρεάζουν πιο άμεσα τον βιοπορισμό σας.

Τι μπορείτε να κάνετε τώρα, είτε αναζητάτε εργασία είτε εργάζεστε ήδη

Δεν χρειάζεται να περιμένετε την ψήφιση του νόμου για να προστατευτείτε. Ορισμένες συνήθειες βοηθούν σε κάθε χώρο εργασίας που βασίζεται σε αυτοματοποιημένα εργαλεία:

• Ρωτήστε στη συνέντευξη. Είναι εύλογο να ρωτήσετε αν οι αιτήσεις φιλτράρονται αυτόματα και αν κάποιος άνθρωπος εξετάζει κάθε λίστα επικρατέστερων υποψηφίων. Ο τρόπος που απαντά μια εταιρεία λέει κάτι για την κουλτούρα της.
• Μάθετε πώς αξιολογείστε. Αν η απόδοσή σας καταγράφεται από λογισμικό, ρωτήστε τον προϊστάμενό σας ποιοι δείκτες μετρούν, πόσο συχνά επανεξετάζονται και ποιος εγκρίνει τις αξιολογήσεις.
• Κρατήστε τα δικά σας αρχεία. Φυλάξτε email, στόχους, ανατροφοδότηση και κάθε εξήγηση που λαμβάνετε. Αν μια απόφαση σας φανεί ποτέ άδικη, τα γραπτά τεκμήρια είναι το ισχυρότερο σημείο εκκίνησης.
• Ζητήστε ανθρώπινη επανεξέταση. Αν μια αξιολόγηση ή μια προειδοποίηση μοιάζει να προέρχεται κατευθείαν από ένα dashboard, ζητήστε συνάντηση με τον υπεύθυνο. Όταν το νομοσχέδιο γίνει νόμος, ένα τέτοιο αίτημα θα έχει μεγαλύτερο βάρος.
• Συμβουλευτείτε πριν υπογράψετε οτιδήποτε. Αν αντιμετωπίζετε απόλυση και υποψιάζεστε ότι ρόλο έπαιξε αυτοματοποιημένη απόφαση, μιλήστε με εργατολόγο ή με το σωματείο σας πριν αποδεχτείτε οποιουσδήποτε όρους.

Η ανάγνωση αξιολογήσεων εργοδοτών από ανθρώπους που ήδη εργάζονται σε μια εταιρεία είναι ακόμη ένας πρακτικός έλεγχος. Νυν και πρώην εργαζόμενοι αναφέρουν συχνά πώς τίθενται οι στόχοι, πόσο αυστηρή είναι η παρακολούθηση και αν οι προϊστάμενοι πράγματι ακούν.

Μια ισχυρότερη αγορά εργασίας σάς δίνει περισσότερες επιλογές

Η χρονική συγκυρία έχει σημασία. Σύμφωνα με την υπουργό, η ανεργία στην Ελλάδα έχει υποχωρήσει από 18% το 2019 σε 7,6%, χαμηλό 18 ετών, και απέχει μόλις 0,3 μονάδες από το ιστορικό χαμηλό του 7,3%. Ανέφερε επίσης ότι εργάζονται περίπου 600.000 περισσότεροι άνθρωποι σε σχέση με το 2019.

Η Κεραμέως παραδέχθηκε ότι η απόσταση που απομένει είναι η πιο δύσκολη, λέγοντας ότι είναι ευκολότερο να μειώσεις την ανεργία από το 20% στο 17% παρά από το 10% στο 7%. Για εσάς, μια πιο «σφιχτή» αγορά σημαίνει μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη: περισσότερες ανοιχτές θέσεις, περισσότερα περιθώρια στη διαπραγμάτευση μισθού και μεγαλύτερη ελευθερία να αποχωρήσετε από έναν εργοδότη του οποίου τα συστήματα δεν εμπιστεύεστε.

Υπάρχει επίσης νέα στήριξη για την εξ αποστάσεως εργασία εκτός των μεγάλων πόλεων. Η ΔΥΠΑ υλοποιεί το πρόγραμμα «Δουλειά από το χωριό». Η πρώτη φάση καλύπτει 1.000 θέσεις τηλεργασίας, με επιδότηση του 90% του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών για 12 μήνες. Αν θέλετε να μείνετε σε έναν μικρότερο δήμο χωρίς να παραιτηθείτε από μια κανονική δουλειά, αξίζει να το παρακολουθήσετε.

Συμπέρασμα

Το ελληνικό νομοσχέδιο δεν θα εμποδίσει τους εργοδότες να χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και δεν έχει ακόμη γίνει νόμος. Αυτό που δείχνει είναι ότι μια απόφαση για τη δουλειά σας πρέπει να συνοδεύεται από έναν άνθρωπο που λογοδοτεί γι' αυτήν και από κριτήρια που μπορείτε να κατανοήσετε. Μέχρι να δημοσιευτεί το τελικό κείμενο, η καλύτερη προστασία είναι αυτή που χτίζετε μόνοι σας: ρωτήστε πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, κρατήστε αρχεία και επιλέξτε εργοδότες που μπορούν να εξηγήσουν τα συστήματά τους.